Love Cannot Live Where There Is No Trust – Cupid

Psyche Eros

ในการศึกษาวรรณกรรมคลาสิก สิ่งที่ผู้หลงไหลวรรณกรรมทั่วโลกมีเหมือนกันคือการอ่านงานของ Edith Hamilton นักภาษาศาสตร์ผู้ได้รับการยกย่องอย่างสูงตลอดกาลท่านหนึ่ง และอดีตคุณครูจากโรงเรียนสตรี Bryn Mawr School ในเมือง Baltimore รัฐ Maryland ผู้ผันตัวเองมาเป็นนักเขียนวรรณกรรมอมตะหลังเกษียณ เล่าเรื่องราวปกรณัมปรัมปราของกรีกโรมัน อันเป็นตำนานเทพเจ้าที่ถูกเรียบเรียงขึ้นใหม่ จนกลายเป็นรากฐานวรรณกรรมยุคต่อมามากมาย โดยเฉพาะต้นฉบับ Mythology: Timeless Tales of Gods and Heroes ปี 1942… ซึ่งเป็นเล่มที่ถูกแปลเป็นหลายภาษาทั่วโลก รวมทั้งภาษาไทยในหลายบริบท

ตำนานปรัมปรากรีกโรมันในหนังสือ Mythology: Timeless Tales of Gods and Heroes โดยส่วนตัวถือเป็น “เรื่องเล่า” ซึ่งแฝงนัยยะภูมิรู้ในมิติต่างๆ ตั้งแต่ปรัชญาการเมืองการปกครอง ความเชื่อและคำอธิบายถึงความสัมพันธ์แบบต่างๆ ที่สร้างผลลัพธ์อันเกิดจากพฤติกรรมความสัมพันธ์ ที่กระทำต่อสายสัมพันธ์แบบต่างๆ โดยเล่าเป็น “สารแฝง หรือ Embedding Message” ใส่ไว้ในนิทานที่มีทั้งเทพเจ้า เป็นตัวละครช่วยอธิบายเหตุและผล จากพฤติกรรมความสัมพันธ์ระหว่างเทพเจ้ากับเทพเจ้า… เทพเจ้ากับมนุษย์… มนุษย์กับจอมมาร และจอมมารกับเทพเจ้า

Mythology: Timeless Tales of Gods and Heroes จึงถูกมองจากนักวิเคราะห์วรรณกรรมบางกลุ่มว่า เป็นการใช้ “กรณีศึกษา” ที่สุดแสนงดงาม ซึ่งยืนยันความเชื่อเกี่ยวกับภูมิปัญญามนุษย์ ที่ถ่ายทอดแลกเปลี่ยนถึงกันผ่าน Contents หรือ เรื่องเล่า… และเป็นการยืนยันอย่างชัดเจนอีกวาระหนึ่งว่า Contents is King

ผมเป็นคนหนึ่งที่หลงไหลตำนานปกรณัมและตำนานของอารยธรรมต่างๆ มานาน โดยส่วนตัวเชื่อเสมอว่า เรื่องเล่าในตำนานเล่านั้น หากใช้สื่อสารในบริบทที่เหมาะสม มักจะทำให้บรรยากาศการเล่าเรื่องพาผู้รับสาร ดำดิ่งเข้าสู่การโน้มน้าวอีกขั้นหนึ่งได้ง่ายกว่า… โดยเฉพาะการใช้เล่าเป็นตัวอย่างหรือเปรียบเทียบ เพื่อดึงผู้รับสารเข้าสู่ประเด็นหลักที่ต้องการสื่อออกไป

โดยส่วนตัวผมประทับใจตำนานหลายบทในเทพนิยายกรีกโรมัน และหนึ่งในนั้นคือตำนานรักคิวปิด หรือ Cupid กับ ไซคี หรือ Psyche… ซึ่งเป็นตำนานรักของกามเทพกับหญิงงามผู้ทำให้เทพีแห่งความงามอย่าง วีนัส หรือ Venus ผู้เป็นมารดาของคิวปิด โกรธเกรี้ยวไม่พึงใจที่มีมนุษย์ผู้หญิง ได้รับการยกยอให้เป็นหญิงงามถึงขั้นมนุษย์ผู้ชายเทิดทูลไม่ต่างจากเทพีผู้เลอโฉมเยี่ยงตน

วีนัสผู้มีลูกชายเป็นกามเทพ จึงสั่งให้คิวปิดไปจัดการเอาศรรักไปปักผู้ชายคนไหนก็ได้บนโลก จับคู่กับไซคีให้หญิงมนุษย์คนนั้นได้ออกเรือนมีสามีไปเสีย เดี๋ยวพวกมนุษย์ผู้ชายก็จะมาปลาบปลื้มหลงไหลความงามของตนเหมือนเดิมโดยไม่มีคู่แข่ง… แต่เทพอย่างคิวปิดก็อยู่ในพรหมลิขิตอันหลีกเลี่ยงไม่ได้เช่นกัน… ความงามของไซคีจึงทำให้คิวปิดเผลอทำศรรักปักตัวเองเข้า… หรือไม่คิวปิดก็คงเจอรักแรกพบ จนยอมเอาลูกธนูอาบความรักปักหัวใจตนเอง ตรึงไว้กับสาวงามเบื้องหน้าโดยสมัครใจก็ได้

ตัวไซคีเองเป็นธิดาเจ้าเมืองใหญ่ ความพยายามของเจ้าเมืองที่จะให้ธิดาทุกคนมีคู่ออกเรือนจึงเป็นเรื่องสำคัญ แต่จนแล้วจนรอด ไซคีก็ไม่มีชายใดกล้าสู่ขอจนต้องไปทำพิธี ณ วิหารเดลฟีบนเขาโอลิมปัส เพื่อขอคำทำนายจากเทพพยากรณ์ หรือ Oracle แห่งวิหารเทพบิดร

คำทำนายจากเทพพยากรณ์เปิดเผยต่อท่านเจ้าเมืองว่า ไซคีธิดาคนสุดท้องถูกลิขิตให้เป็นเนื้อคู่กับเทพผู้อัปลักษณ์ และปรากฏกายได้แต่ในยามราตรีอันไร้แสง เพียงให้สร้างปราสาทมิดชิดบนยอดเขา และให้นางได้อยู่ลำพังกับสวามีที่จะปรากฏกายแต่กับนางในห้องหออันมืดมิดยามราตรีเท่านั้น และห้ามไซคีอยากรู้อยากเห็นกายของเขาในแสงสว่าง อันจะทำให้ความสัมพันธ์พินาศลง

แน่นอนว่า… คำพยากรณ์ประหลาดดังว่านั้น เป็นความประสงค์ของทวยเทพ ที่อยากให้คิวปิดสมหวังในรัก แต่ก็เกรงว่าเทพีวีนัสผู้เป็นมารดา จะยิ่งโกรธเกรี้ยวและเกลียดสะใภ้จนทำอะไรเละเทะ ทำให้ชีวิตสมรสของคิวปิดไซคีล่มได้ จึงออกอุบายให้สัมพันธ์รักของคิวปิดไซคี ต้องปกปิดให้มิดชิดจากริษยาของวีนัส… เมื่อเรือนหอบนยอดเขาสร้างเสร็จ ไซคีก็ถูกส่งตัวเข้าหอและพบกับชายที่พรหมลิขิตให้ได้ครองคู่กับนางในความมืด และความสัมพันธ์ก็ราบรื่นสุขสมดีงามผูกพันธ์กันมา… จนกระทั่งพี่สาวของไซคีมาเยี่ยมเยือน

พี่สาวของไซคีถามถึงน้องเขยว่าเขาเป็นใครหน้าตารูปร่างเป็นอย่างไร?… ไซคีตอบไม่ได้จึงถูกพี่สาวยุยงให้จุดเทียนดูให้เห็นยามเขาหลับ… ซึ่งก็ตรงกับจิตใจฝักใฝ่หมกมุ่นที่อยากจะเห็นรูปร่างหน้าตาของชายที่ตนร่วมหอด้วยอย่างมีความสุขเช่นกัน… กลางดึกคืนต่อมา ไซคีจึงละเมิดข้อตกลงและคำพยากรณ์ โดยจุดเทียนเพื่อให้ได้เห็นหน้าตาเรือนร่างของสวามีบนเตียง ภาพชายหนุ่มรูปงามสมบูรณ์แบบบนเตียงจนไซคีอึ้ง และทำน้ำตาเทียนหยดลงบนกายของคิวปิด… คิวปิดลืมตาเห็นแสงไฟ ก็โกรธไซคีที่ละเมิดคำพยากรณ์อันหมายถึงความเดือดร้อนจากมารดาย่อมกีดกันและราวีทั้งสองอย่างแน่นอน เมื่อวีนัสรู้ว่าคิวปิดได้สตรีที่ตนเกลียดที่สุดมาครองคู่… คิวปิดหรือกามเทพจึงบอกกับกับไซคีก่อนจะจากไปไม่กลับมาหาอีกว่า… Love Cannot Live Where There Is No Trust… รักมิอาจยั่งยืนโดยไร้ความไว้เนื้อเชื่อใจ

ภาพเขียน Amore e Psiche (1707–09) โดย Giuseppe Crespi จากแฟ้มภาพ Google Art Project

การโกรธเคืองของคิวปิด ทำให้ไซคีตกระกำลำบากเมื่อต้องไปอ้อนวอน “แม่สามีที่เกลียดตน” เพื่อช่วยให้ได้พบเขาอีกสักครั้งอย่างกล้าหาญ จนกลายเป็นตำนานแม่ผัวลูกสะใภ้ ที่ก่อกรรมต่อกันอีกหนึ่งเรื่อง ก่อนจะจบตำนานเพื่อยืนยันว่า… สุดท้ายแล้ว รักแท้ที่คิวปิดมีต่อไซคีและรักแท้ที่ไซคีมีต่อคิวปิด ก็ไม่มีอะไรพรากพวกเขาจากกันได้ ไม่ว่าจะเป็นแม่ผัวใจร้ายงี่เง่าเอาแต่ใจและฤทธิ์มากแค่ไหน

ผมขอไม่เล่าเรื่องโดยละเอียดแล้วน๊ะครับ… เพราะเชื่อว่าหลายท่านคงเคยได้ยินได้ฟังหรือได้อ่านมาก่อนแล้ว หรือจะลอง Google หาลิงค์ที่มีคนเขียนเผยแพร่ไว้ดีๆ ก็มีมากมาย… โดยทัศนส่วนตัวมีความเห็นเหมือนหลายๆ ท่านว่า ตำนานคิวปิดไซคีแฝงความนัยมากมายไว้ในเนื้อเรื่อง ตั้งแต่ชื่อ ไซคี หรือ Psyche ซึ่งแปลว่าจิต อันเป็นต้นทางขับเคลื่อนความรุ่มร้อนชี้นำตัวตนไปในทางที่จิตฝักใฝ่เสมอ… โดยเฉพาะจิตที่สัมพันธ์กับรักโลภโกรธหลง จนส่งผลต่อความสัมพันธ์… กระทั่งความรัก ความสัมพันธ์หรือแม้แต่ “วาจาสัตย์หรือคำสัญญา” ที่ไม่ยืดยุ่น ก็อาจจะก่อกรรมมากมายต่อตัวเองและคนที่รักได้เช่นกัน

Edith Hamilton เรียบเรียงหนังสือ Mythology: Timeless Tales of Gods and Heroes ขึ้นใหม่จากต้นฉบับภาษาละตินดั้งเดิมที่ประพันธ์โดย อะพูเลอัส หรือ Apuleius… รวมทั้งเรื่องของคิวปิดและไซคีด้วย

สาร หรือ Message จากตำนานรักกามเทพที่สำคัญที่สุดจึงอยู่ที่… ความเชื่อใจ สำคัญกับทุกๆ ความรักและสายสัมพันธ์

สุขสันต์วันวาเลนไทน์ครับ!

References…

Share this post

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email
Add Properea's Friend

เพิ่ม Properea.com เป็นเพื่อนทาง Line
ท่านจะได้ Link บทความใหม่ส่งตรงให้อย่างสม่ำเสมอโดยรบกวนแต่น้อย

Related Post

The High Line

The High Line… New York

The High Line กลายเป็นพื้นที่สาธารณะสุดสร้างสรรค์ไปแล้วสำหรับ New Yorker หรือชาวนิวยอร์ค หรือแม้แต่นักท่องเที่ยว รวมทั้ง Spider Man Game ก็มีฉาก The High Line Park ให้โหนใยเล่นด้วย เพราะ Spider Man ก็เป็น New Yorker…

คอนโดมิเนียมทำเลพัทยา…

มีข่าวจาก prachachat.net ว่า… นักวิจัยจาก คอลลิเออร์ส อินเตอร์เนชั่นแนล เครือข่ายอสังหาริมทรัพย์ยักษ์ใหญ่ที่เก่าแก่และเก๋าเกมส์กับตลาดอสังหาริมทรัพย์โลก พบตัวเลขเม็ดเงินจากมอสโค ไหลเข้าตลาดอสังหาริมทรัพย์พื้นที่พัทยา

Bathroom

Technologies For Smart Bathroom… เทคโนโลยีในห้องน้ำ

ทัศนคติเกี่ยวกับการเลือกซื้อบ้านของคน GenY หรือคนยุค Millennials ที่โตมากับสมาร์ทโฟนพบว่า… 77% ของคน GenY สนใจบ้านหรือที่อยู่อาศัยที่มีนวัตกรรมอันชาญฉลาด… และมองว่า Gadgets ในห้องน้ำคือเสน่ห์อันชวนหลงไหล และมีผลต่อการตัดสินใจ… และเรามาถึงยุคที่ห้องน้ำในบ้านต้องถูก Upgrade ให้ล้ำขึ้นไปอีกขั้น…

คืบหน้า… รถไฟทางคู่บ้านไผ่ – นครพนม

ข่าวจากกระทรวงคมนาคมว่าด้วยโครงสร้างด้านขนส่งและการจราจรทั่วประเทศ ยังคงไหลออกมาจากแหล่งข่าวอย่างต่อเนื่อง เพราะถนนหนทาง รถไฟ ท่าเรือ สนามบิน และอะไรอีกมากมายที่จะทำให้ การเดินทางขนส่งสามารถผลักดันความก้าวหน้าทั้งด้านเศรษฐกิจและสังคมเพื่อทุกคน