ผังเมือง EEC… ผังเมืองที่หยุดความคัดแย้งเรื่องผังเมืองระหว่างชุมชนชาวแปดริ้วกับกรมโยธาธิการทุกผัง… แต่!!!

เมื่อช่วงสิงหาคมที่ผ่านมา ผมเจอคำโปรยจากบทความในเวบไซด์ nisitjournal.press ซึ่งเป็นสื่อฝึกปฏิบัติของนิสิตสาขาวิชาเอกและโทวารสารสนเทศ คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดย SIRAROM TECHASRIAMORNRAT เผยแพร่วันที่ 5 สิงหาคม 2018 โดยพาดหัวหรือ Title ว่า “ผังเมืองแปดริ้ว เมื่อฝันทลายใต้มือ คสช”

ผมบุ๊คมาร์คเอาไว้ ทั้งที่ตอนนั้นโปรเจค properea ยังอยู่ระหว่างวางแผน และกะว่า ผมอาจจะใช้ข้อมูลนี้ทำบทความปฐมฤกษ์

ผมรู้จักแปดริ้วหรือฉะเชิงเทรามานาน หลวงพ่อโสธรผมแวะกราบไหว้ทุกปีไม่ขาดสมัยทำงานและอาศัยอยู่กรุงเทพ แม่น้ำบางปะกงผมเคยขับรถข้ามทุกสะพานในเมืองแปดริ้ว ผมเคยซื้อขายที่ดินสองสามแปลงในแปดริ้วเมื่อหลายปีก่อน

ผมจึงรู้ว่า ความขัดแย้งเรื่องการใช้ที่ดินในพื้นที่แปดริ้ว มีการพูดคุยถกเถียงและขัดแย้งกันมายาวนาน นากุ้งกับนาข้าวทะเลาะกัน นาข้าวกับโรงงานร้องเรียนกัน และอะไรอีกมากมายที่คนแปดริ้วจะทะเลาะกันไปและทำมาหากินกันไป

กลับมาที่ผังเมืองแปดริ้ว ถ้าหากผังเมืองแปดริ้วเป็นคน กว่าจะเดินหน้ามาจนถึงวันที่มีการประกาศใช้ผังเมืองรวมจังหวัดฉะเชิงเทราอย่างเป็นทางการก็นับว่าเติบโตเสียข้าวสุกข้าวสารมาไม่น้อย ชาวแปดริ้วช่วยกันทุกเวทีของการกำหนดผังเมือง กระทั่ง 3 พฤษภาคม 2556 กรมโยธาธิการและผังเมือง กระทรวงมหาดไทย ประกาศใช้ผังเมืองรวมจังหวัดฉะเชิงเทราอย่างเป็นทางการ หลังจากใช้เวลาจัดทำกว่า 10 ปี โดยมีสมัชชาแปดริ้ว เมืองยั่งยืน และชาวฉะเชิงเทราเป็นผู้ให้ข้อมูลและแสดงความต้องการต่อการจัดแบ่งประเภทพื้นที่ โดย ออกกฎกระทรวงให้บังคับใช้ผังเมืองรวมฉะเชิงเทรา พ.ศ. 2555

…วันที่ 20 มกราคม 2559 เหมือนมีเรื่องราวพลิกกลับบนแผ่นดินแปดริ้ว เมื่อราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่คำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 3/2559 เรื่อง การยกเว้นการใช้บังคับกฎหมายว่าด้วยการผังเมืองและกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารในพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษ และคำสั่งที่ 4/2559 เรื่อง การยกเว้นการใช้บังคับกฎกระทรวงให้ใช้บังคับผังเมืองรวมสำหรับการประกอบกิจการบางประเภท กล่าวโดยสรุปก็คือ ประกาศดังกล่าวมีผลให้ระงับการประกาศใช้ผังเมืองในฉะเชิงเทรา ระยอง และชลบุรี ไว้ก่อน

สาเหตุที่รัฐบาลประกาศหยุดใช้ผังเมือง ทั้งๆ ที่พึ่งจะนำมาใช้ได้ไม่นาน เพราะการเข้ามาของโครงการขนาดใหญ่ยักษ์ระดับเมกะของเมกะโปรเจกต์อย่างโครงการ EEC ที่มุ่งจะพัฒนาจังหวัดฉะเชิงเทรา ระยอง และชลบุรี ให้กลายเป็นเขตเศรษฐกิจพิเศษอีกครั้ง หลังจากรัฐบาลพลเอกเปรม ติณสูลานนท์ ประกาศพัฒนาโครงการอีสเทิร์นซีบอร์ด เมื่อปี 2525 เพื่อยกระดับทางเศรษฐกิจให้ประเทศอย่างกว้างขวาง แต่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของคนพื้นที่อย่างใหญ่หลวง

เมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2560 ราชกิจจานุเบกษาก็เผยแพร่คําสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 47/2560 เรื่อง ข้อกําหนดการใช้ประโยชน์ในที่ดินในพื้นที่ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก โดยให้หน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องจัดทำแผนผังการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและระบบสาธารณูปโภคในพื้นสำหรับโครงการ EEC โดยมิให้นํากฎหมายว่าด้วยการผังเมืองมาใช้บังคับ

นอกจากการประกาศครั้งนี้จะทำให้ผังเมืองถูกระงับใช้แล้ว การจัดทำผังเมืองรวมฉะเชิงเทราตามทิศทางที่ภาคประชาสังคมและประชาชนร่วมจัดทำก็ต้องยุติลงโดยสิ้นเชิง เพื่อลั่นระฆังให้เริ่มจัดทำผังเมืองที่ตอบโจทย์การพัฒนาโครงการ EEC อย่างเป็นทางการ

การทำผังเมือง EEC

กรมโยธาธิการและผังเมืองได้ให้ข้อมูลในเวทีสาธารณะ “แปดริ้วผังเมืองเพื่อแปดริ้วเมืองน่าอยู่อย่างยั่งยืน” เมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม 2561 เกี่ยวกับผังเมือง EEC ซึ่งกำลังเดินหน้าอย่างเต็มกำลังในขณะนี้ไว้ว่า แบ่งเป็น 2 ระยะ ได้แก่

ระยะที่ 1 การจัดทำผังเมือง EEC กรมโยธาธิการและผังเมืองรับหน้าที่เป็นผู้ดำเนินการหลักในการจัดทำผังเมือง EEC หรือผังเมืองรวม 3 จังหวัด ได้แก่ ฉะเชิงเทรา ระยอง และชลบุรี ตามกำหนดของ พรบ. EEC ผังเมืองรวม 3 จังหวัดนี้จะต้องแล้วเสร็จภายใน 1 ปี และจะบังคับใช้ทั่วเขตแดนของทั้ง 3 จังหวัด มีผลให้ทุกจังหวัดต้องปฏิบัติตาม

มนตรี ศักดิ์เมือง ที่ปรึกษาด้านการผังเมือง (นักผังเมืองทรงคุณวุฒิ) กรมโยธาธิการและผังเมือง กล่าวในเวทีสาธารณะฯ ว่า “ผังเมือง EEC จะมีการเข้ามามีส่วนร่วมจากภาคประชาชน เพียงแต่คงไม่สามารถทำได้มากเหมือนกระบวนการจัดทำผังเมืองปกติ เนื่องจากเวลาที่ค่อนข้างจำกัด”

ระยะที่ 2 การจัดทำผังเมืองรวมจังหวัดและชุมชนตามผังเมือง EEC เมื่อผังเมือง EEC ถูกบังคับใช้เรียบร้อยแล้ว แต่ละกรมโยธาธิการและผังเมืองจะต้องจัดทำผังเมืองรวมจังหวัดและผังเมืองรวมชุมชน เพื่อให้สอดคล้องกับผังเมือง EEC

เว็บไซต์ประชาชาติธุรกิจรายงานเมื่อวันที่ 21 ธันวาคม 2560 โดยอ้างคำพูดของ มณฑล สุดประเสริฐ อธิบดีกรมโยธาธิการและผังเมืองว่า “รัฐมีคำสั่ง ม.44 ให้กรมและ สกรศ. เร่งจัดทำผัง EEC ให้เสร็จใน 6 เดือน โดยลดขั้นตอนการดำเนินการจัดทำผังให้เสร็จเร็วขึ้น จากเดิมจะใช้เวลา 1 ปี ให้การขับเคลื่อนโครงการพัฒนาพื้นที่ EEC เกิดขึ้นเป็นรูปธรรมโดยเร็ว เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุน แม้ผังจะเป็นการออกโดยกระบวนการพิเศษแต่ก็ต้องรับฟังความคิดเห็นของประชาชนด้วย” หากเป็นไปตามกำหนด ผังเมือง EEC ต้องแล้วเสร็จในเดือนกรกฎาคม 2561 นี้

ใครได้ประโยชน์จากผังเมือง EEC

หลังจากการเข้ามาของ EEC และการประกาศหยุดผังเมืองรวมจังหวัดเดิม ส่งผลให้ราคาที่ดินบริเวณ 3 จังหวัดพุ่งสูงขึ้น รวมถึงจังหวัดฉะเชิงเทรา
เว็บไซต์ประชาชาติธุรกิจรายงานเมื่อวันที่ 5 เมษายน 2560 ว่า วัฒนา รัตนวงศ์ ประธานหอการค้า จังหวัดฉะเชิงเทรา กล่าวว่า หลังรัฐบาลประกาศพัฒนา EEC การซื้อขายที่ดินในฉะเชิงเทราคึกคักขึ้น และราคาที่ดินก็ปรับตัวสูงขึ้นกว่า 50% อย่างไรก็ตาม เนื่องจากที่ดินส่วนใหญ่อยู่ในเขตผังเมืองพื้นที่สีเขียว จึงไม่มีการลงทุนด้านอุตสาหกรรมมากนัก จะถูกนำมาพัฒนาเป็นเมืองสำหรับพื้นที่ที่อยู่อาศัยมากกว่า โดยเฉพาะในเขตตัวเมือง ครอบคลุมอำเภอเมือง บ้านโพธิ์ และบางคล้า

ส่วน วิบูลย์ กรมดิษฐ์ กรรมการและประธานเจ้าหน้าที่การตลาด บมจ.อมตะ คอร์ปอเรชั่น ก็ได้เปิดเผยต่อประชาชาติธุรกิจในรายงานชิ้นเดียวกันว่า ตั้งแต่รัฐบาลประกาศผลักดันโครงการ EEC ราคาซื้อขายที่ดินในพื้นที่ภาคตะวันออก โดยเฉพาะชลบุรี ระยอง และฉะเชิงเทรา ก็มีแนวโน้มปรับตัวสูงขึ้น ในส่วนของอมตะ มีกำไรจากการซื้อขายที่ดินราว 1,000 ล้านบาท สะท้อนให้เห็นว่า นโยบายรัฐเรื่องพื้นที่ EEC ทำให้มูลค่าการซื้อขายพื้นที่นิคมอุตสาหกรรมสูงขึ้นตามไปด้วย

ความกังวลของชาวแปดริ้ว

กัญจน์ ทัตติยกุล ผู้ประสานงานกลุ่มศึกษาการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (EEC Watch) ผู้มีภูมิลำเนาอยู่ที่อำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา เผยความกังวลต่อการเปลี่ยนทิศทางของผังเมืองรวมให้สอดคล้องกับผังเมือง EEC ใน 3 ประเด็น ได้แก่ การละเลยพื้นที่การเกษตรและนโยบายความมั่นคงทางอาหาร การดูแลชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิม และการแก้ปัญหาการจัดการน้ำและมลพิษที่จะเกิดขึ้นจากภาคอุตสาหกรรม กัญจน์เล่าว่า
…เรื่องที่หนึ่ง คือ EEC ไม่เคยพูดเรื่องศักยภาพของพื้นที่ฉะเชิงเทรา ในฐานะพื้นที่ทางการเกษตรและความมั่นคงทางอาหาร แต่พูดถึงแค่เรื่องโครงสร้างพื้นฐานและการขยายอุตสาหกรรมเป้าหมายทั้ง 10 การปรับพื้นที่ผังเมืองเพื่อรองรับอุตสาหกรรมตามแนวทางของ EEC จึงอาจละเลยศักยภาพของพื้นที่
…ประเด็นที่สอง คือ EEC ไม่เคยพูดถึงชุมชนที่มีอยู่เดิมและการดูแล พูดถึงแค่เรื่องการพัฒนาเมืองใหม่การพัฒนา เขาเห็นว่าควรจะพัฒนาจากเมืองที่มีคนอยู่ก่อน ดูแลท้องถิ่นเดิม แล้วค่อยไปสร้างเมืองใหม่
…ประเด็นที่สาม คือ EEC ไม่ได้พูดถึงศักยภาพในการพัฒนาพื้นที่ เพราะพื้นที่ 3 จังหวัดมีปัญหาสิ่งแวดล้อมเดิม ทั้งเรื่องทรัพยากรน้ำซึ่งมีปัญหาทั้งเรื่องน้ำแล้งและน้ำท่วม และเรื่องของการรองรับมลพิษเดิมจากเขตนิคมอุตสาหกรรมที่ยังไม่สามารถแก้ไขได้
“เรากังวลว่าปัญหาเก่ายังไม่ได้ถูกจัดการให้เรียบร้อยเลย แล้วจะมีปัญหาใหม่มาอีกหรือไม่ เพราะเมื่อคราว Eastern Seaboard สร้างทั้งปัญหาสุขภาพและปัญหาสิ่งแวดล้อมอื่นๆ ที่นำไปสู่การล่มสลายของทรัพยากรในพื้นที่” กัญจน์กล่าว

ครับ! บางส่วนของบทความนี้ผมยกเอาที่คุณ SIRAROM TECHASRIAMORNRAT เขียนไว้ใน nisitjournal.press มาเติมให้อ่านครับ...

สำหรับความเห็นส่วนตัวผม มิติอสังหาริมทรัพย์ในแปดริ้ว สีสันของราคาและมูลค่ายังไม่เคยเปลี่ยนแปลง ความขัดแย้งของภาคประชาสังคมกับรัฐว่าด้วยการกำหนดรูปแบบการใช้ที่ดินผ่านกฏหมายผังเมือง ก็คงยังอยู่กับที่ราบปากแม่น้ำบางปะกงแห่งนี้ไปอีกนาน ไม่ว่าจะเป็นหน่วยงานไหน มหาดไทยหรือ คสช. หรือ EEC ชาวแปดริ้วไม่กังวลที่จะตามหาความชอบธรรมให้ชุมชนตัวเองอีกนานครับ

… แต่คนแปดริ้ว คงรวยขึ้นอีกเยอะหล่ะ กับ EEC

 

 

Share this post

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email
Add Properea's Friend

เพิ่ม Properea.com เป็นเพื่อนทาง Line ท่านจะได้ Link บทความใหม่ทุกเช้า

Related Post

หนองตีนนก… ICD ฉะเชิงเทรา ปักหมุดเดินหน้าแล้ว

จากการที่สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและการจราจร หรือ สนข. ได้ข้อสรุปเบื้องต้นจากการศึกษาความเหมาะสมของพื้นที่เพื่อพัฒนาโครงการ ICD ฉะเชิงเทรา ซึ่งโครงการพัฒนาสถานีขนส่งสินค้าคอนเทนเนอร์ หรือ ICD จังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นยุทธศาสตร์สำคัญอันหนึ่งของแผนใหญ่ EEC ที่สำคัญ

สะพานมิตรภาพไทย–ลาว 5 (ຂົວມິດຕະພາບ ລາວ-ໄທ 5)

ข่าวคราวสะพานไทย-ลาว แห่งที่ 5 เชื่อมบึงกาฬ-ปากซัน ที่ผลักดันกันมาตั้งแต่ 2554 จนถึงปลายปี 2561 เข้านี่แล้ว… สำหรับผมถือว่าเป็นโครงการมหากาพย์อีกโครงการหนึ่ง ที่ถูกลากยาวจากหลากหลายปัจจัย… แต่ไม่ว่ายังไง วันนี้ผมมีข่าวดียืนยันชัดเจนว่า สะพานมิตรภาพไทย–ลาว เชื่อมบึงกาฬ-ปากซัน… จะเริ่มก่อสร้างในปี พ.ศ. 2562 แล้วครับ!

Bank

ธนาคารปิดสาขา…

เมื่อธนาคารย้ายออกหรือปิดสาขาไป ที่เหลืออยู่คืออสังหาริมทรัพย์ทำเลชั้นดีที่หาได้ยากแล้วในปัจจุบัน… นักลงทุนที่ถือเงินสดในมืออยู่ สนใจทำเลไหนลองเดินไปคุยกับธนาคารดูซิครับ… ขอซื้อธนาคารหน่อยจะเป็นไรไป!

สถานการณ์ตลาดที่อยู่อาศัยในจังหวัดภูมิภาคปี 2562 และแนวโน้มปี 2563

ศูนย์ข้อมูลอสังหาริมทรัพย์ ธนาคารอาคารสงเคราะห์ ได้สำรวจข้อมูลอุปสงค์และอุปทานตลาดที่อยู่อาศัยที่อยู่ระหว่างการขาย… แต่ละโครงการมีหน่วยเหลือขายมากกว่า 6 หน่วย รวมโครงการของการเคหะแห่งชาติ… แต่ไม่รวมบ้านเอื้ออาทร ในพื้นที่จังหวัดหลักภูมิภาค 20 จังหวัด